20 Aralık 2019 Cuma

Cerebral Palsy ve Ehliyet


                Cerebral Palsy ile yaşıyorum ve ehliyetim yok. Yok; çünkü teknoloji, benim gibi elini ve ayağını az kullananlar için bir araç üretemedi henüz… Şimdilik akülü sandalye ile yola revan olmaktayım.
                Artık herkesin bilmesi gerektiği gibi Cerebral Palsy, her bir bireyde farklı şekilde sonuçlar doğuran fiziksel bir durumdur. Hiç hareket edemeyenden, sorunsuz yürüyebilene; iki elini de kullanamayandan, ikisini de -bazen yalnız birini- kullanabilene; mental sorunları olandan, ortalama zekânın üstünde olana; konuşmada ciddi problem yaşayandan bir spiker kadar düzgün konuşana kadar oldukça geniş bir yelpaze… Bununla beraber, saydığımız durumların farklı derecelerde, sayısız kombinasyonu da söz konusu… En özet haliyle konu Cerebral Palsy olunca, birtakım kararların tek kalemde kestirip atılarak verilmesi, yargıya varılması mümkün değildir.

6 Aralık 2019 Cuma

Sosyal Erozyon ve Engellilik


       
         Toplumsal süreç doğrultusunda fiziksel ve mental açıdan dezavantajlı kişilerin tanımlamalarında da kafa karışıklığı devam etmekte… Bir yandan insanı fiziksel farklılıklarla tanımlayıp yaşadığı toplumdan koparma riski; bir yanda dezavantajı olan bireylerin eşit vatandaşlık ve haklarını elde etme noktasında hukuken de olsa tanımlanma gerekliliği…
         Ülkemizde “sakat” ile başlayan süreç, kısa süreli “özürlü” geçişinden sonra “engelli” kavramına evrildi. Yakın zamanda “özel gereksinimli birey” denmeye başlasa da uzun olduğu için tutar mı bilmiyorum.
Dünyaya hâkim kültürde de “disabled” ve “handicapped” ile tanımlanmaya çalışılmış fiziksel ve mental olarak dezavantajlı gruplar. Dünyanın o tarafının en önemli farkı, bizde halen sadece talep edilme aşamasında olan hakların önemli bir kısmının elde edilmiş olması. Haklar elde edildiği, edilebildiği için de tanımlamalar sadece detay oluyor elbette… Ben de şahsen yaşamam gereken hayatı yaşıyorsam, durumumun hangi kelimeyle tanımlandığını umursamam doğrusu. Haklarımı elde ettikten sonra, hak ettiğim hayatı yaşayacak duruma geldikten sonra ha disabled-sakat denmiş, ha handicapped-engelli denmiş; ne fark eder?